Fenylefryna – zastosowanie i mechanizm działania

Fenylefryna najczęściej stosowana jest w celu zmniejszania przekrwienia i obrzęku błon śluzowych. To organiczny związek chemiczny, który pobudza ściśle określone receptory w ścianie naczyń krwionośnych, powodując skurcz naczyń (zwężenie). W przebiegu przeziębienia lub grypy fenylefryna może poprawiać drożność przewodów nosowych, ułatwiać oddychanie i łagodzić uczucie zatkania nosa.

Fenylefryna to selektywny lek – agonista receptorów α1-adrenergicznych. Co to znaczy?

Neuroprzekaźniki, adrenoreceptory i fenylefryna – co je łączy?

Układ nerwowy dzieli się na ośrodkowy układ nerwowy (mózgowie i rdzeń kręgowy) oraz obwodowy (peryferyjny) układ nerwowy. Nerwy czuciowe odpowiadają za przenoszenie informacji z komórek organizmu do ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Nerwy motoryczne (ruchowe) przekazują informacje z OUN do pozostałych tkanek.

Podstawową jednostką funkcjonalną układu nerwowego jest neuron (komórka nerwowa).

Komunikacja między neuronami umożliwia przekazywanie informacji. Ale pojedyncze komórki nerwowe nie są ze sobą połączone – pomiędzy nimi znajdują się szczeliny (synapsy). Neuron może przekazać informację do innego neuronu lub narządu docelowego, uwalniając związek chemiczny, który przekracza szczelinę i wiąże się z receptorem w komórce docelowej (wtedy neuron może przekazać swoją „wiadomość”).

Związki przenoszące informacje między neuronami zwane są neuroprzekaźnikami lub przekaźnikami chemicznymi. Tzw. adrenergiczny układ nerwowy wykorzystuje głównie adrenalinę i noradrenalinę w charakterze przekaźników chemicznych.

Istnieją dwa główne typy receptorów adrenergicznych: α i β. Każdy typ ma podtypy o nieco innej strukturze:

  • ●       α-adrenoreceptory składają się z podtypów α1- i α2
  • β-adrenoreceptory – z podtypów β1-, β2- i β3-.

Wszystkie typy i podtypy receptorów adrenergicznych są pobudzane przez adrenalinę i noradrenalinę.

Dzięki temu, że neuroprzekaźniki to substancje chemiczne, naukowcy mogą opracowywać i tworzyć związki organiczne, które naśladują działanie neuroprzekaźników (tzw. agoniści) lub je hamują (antagoniści).

Fenylefryna jest agonistą receptorów α1-adrenergicznych.

Fenylefryna w dawkach leczniczych działa obwodowo, praktycznie nie wywiera wpływu na ośrodkowy układ nerwowy.

Fenylefryna – lek selektywny

Rozmieszczenie adrenoreceptorów w organizmie nie jest równomierne. Różne typy i podtypy adrenoreceptora dominują w różnych tkankach. Np. w naczyniach zaopatrujących mięśnie szkieletowe znajdują się przede wszystkim β2-adrenoreceptory; inne naczynia krwionośne zawierają głównie α-adrenoreceptory. Aktywacja α-receptorów najczęściej wywołuje skurcz mięśni gładkich i naczyń, a aktywacja β-receptorów – ich rozkurcz.

Receptory adrenergiczne są aktywowane przez adrenalinę i noradrenalinę, które mają nieco inną strukturę. Niewielkie różnice jednak umożliwiają projektowanie leków selektywnych (aktywujących tylko wybrane typy i podtypy adrenoreceptora) i (dzięki temu) minimalizację działań niepożądanych.

Fenylefryna wywiera bezpośredni wpływ na adrenoreceptory.To selektywny agonista receptorów α1 – działa niemal wyłącznieprzez pobudzenie receptorów α1-adrenergicznych.

Fenylefryna jest lekiem zwężającym naczynia krwionośne: aktywuje receptory α1 w ścianie naczyń i prowadzi do ich skurczu. W konsekwencji zmniejsza np. obrzęk błony śluzowej nosa i poprawia oddychanie.

Zastosowanie fenylefryny

U osób dorosłych fenylefrynę stosuje się miejscowo do redukcji przekrwienia i obrzęku spojówek oka i błon śluzowych nosa. Lek bywa wykorzystywany także w okulistyce (w celach diagnostycznych i zabiegowych) do poszerzenia źrenicy. W warunkach operacyjnych fenylefryna (podana dożylnie) stosowana jest w terapii niedociśnienia tętniczego – powikłania znieczulenia podpajęczynówkowego i zewnątrzoponowego


Solarium a witamina D. Czy “sztuczne słońce” umożliwia syntezę witaminy D?

Witamina D określana jest, jako “witamina słońca”, gdyż powstaje w ramach syntezy skórnej zachodzącej pod wpływem promieni słonecznych. Czy “sztuczne” promienie, emitowane przez lampy w solarium, zapewniają podobny efekt?

Głównym źródłem pozyskiwania naturalnej witaminy D jest synteza skórna zachodząca pod wpływem promieniowania słonecznego UVB (długość fal 290-315 nm)[1]. W naszej szerokości geograficznej, miesiące od września do kwietnia to czas, gdy efektywność tego procesu jest bardzo niska, a wręcz znikoma[2]. Wraz z odpowiednio zbilansowaną dietą jesteśmy w stanie zapewnić organizmowi maksymalnie 20% dziennego zapotrzebowania na tę witaminę[3]. To wszystko sprawia, że w okresie jesienno-zimowym możemy wymagać dodatkowej ilości witaminy D, żeby utrzymać organizm w dobrym zdrowiu. 

Rośnie świadomość istotnego wpływu witaminy D na prawidłowe funkcjonowanie naszego organizmu, w tym przede wszystkim na układ kostny i układ odpornościowy. Poszukujemy, więc różnorodnych sposobów na to, aby skutecznie uzupełnić zapotrzebowanie na ten składnik. Jednym z nich może być wizyta w solarium. Jest to jednak rozwiązanie, które z oczywistych względów budzi spore wątpliwości.

Czy zimą solarium może być traktowane jako “substytut” słońca?

Teoretycznie solarium może pomóc nam pokryć dzienne zapotrzebowanie na witaminę D, jednak przy pełnej i monitorowanej sprawności fal UV. Trzeba jednak pamiętać, że jest wiele czynników wpływających na skuteczność syntezy skórnej zachodzącej pod wpływem “sztucznych” promieni, jak jakość i moc lampy UV, wytwarzane widmo i indywidualna reakcja skóry[4].

Proces powstawania w skórze witaminy D zależy od długości fal padającego promieniowania UVB. Z największą intensywnością zachodzi przy fali o długości 295 ± 2 nm. Jeśli fale osiągają wartość 320 nm — jego szybkość spada do zera. Jeśli wszystkie powyższe warunki są spełnione, można osiągnąć korzyści z tej formy opalania.

Niestety w Polsce solaria zazwyczaj wyposażone są w lampy, które emitują promieniowanie przekraczające pożądany zakres 290-310 nm. Zatem emitowane promieniowanie UVA nie prowadzi do syntezy witaminy D, a wręcz doprowadza do jej rozkładu[5]. Trzeba, więc zachować szczególną ostrożność, decydując się na korzystanie z solarium.

Czy zatem warto korzystać z solarium?

Chociaż właściciele solariów przekonują, że “sztuczne” promieniowanie wcale nie jest groźne, to jednak jest wiele naukowych badań, które jednoznacznie potwierdzają związek między opalaniem w solarium a zwiększonym ryzykiem wystąpienia nowotworów złośliwych skóry, w tym czerniaka. Wprawdzie szanse na wyprodukowanie witaminy D pod lampami UV istnieją, to jednak wyłącznie w przypadku zastosowania specjalistycznych urządzeń, których jest niewiele w naszym kraju.

Zapewnienie optymalnego stężenia witaminy D nie wymaga ekspozycji na promieniowanie UV. W świetle obecnych badań nad szkodliwością promieniowania znacznie lepszym pomysłem jest czerpanie tego cennego składnika z innych źródeł, jak urozmaicona dieta oraz odpowiednio dobrana suplementacja[6].

[1]  Grygiel-Górniak B., Puszczewicz M., Witamina D – nowe spojrzenie w medycynie i reumatologii, Postepy Hig Med Dosw (online), 2014; tom 68: 359-368, s. 360.

[2] Tuchendler D., Bolanowski M., Sezonowość zmian stężeń witaminy D w organizmie człowieka, Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia Przemiany Materii 2010, tom 6, nr 1, 36–41, Via Medica, s. 38.

[3]  Kazimierska I., Deficyt witaminy D w polskiej populacji jest ogromny, Puls Farmacji Nr 10 (100) 9 Grudnia 2015, s. 14.

[4] Kokot F., Suplementacja witaminy D i wapnia, https://www.mp.pl/reumatologia/ekspert/135908,suplementacja-witaminy-d-i-wapnia,1, [dostęp: 18.10.2020]

[5] Tamże, s. 14.

[6] Schulman J.M., Fisher D.F., Opalanie w solariach a rak skóry: zagrożenia dla zdrowia i możliwości działania, Dermatologia po Dyplomie, Tom 0 NR 1/2009, s. 14.

Mleko i przetwory mleczne – czy to najlepsze źródła wapnia?

Mleko i przetwory mleczne to nie jedyne produkty żywnościowe, w których znajduje się wapń, jednak to właśnie one cechują się największą biodostępnością tego pierwiastka.

Mleko i różnorodne produkty nabiałowe to najlepsze źródło łatwo przyswajalnego wapnia. Oprócz tego dostarczają wiele innych składników budulcowych kości, zębów, m.in. witaminę D i fosfor oraz wpływających na różne procesy fizjologiczne, np. witaminę K[1] ważną dla prawidłowego krzepnięcia krwi, potas – wspierający funkcjonowanie układu nerwowego i utrzymanie prawidłowego ciśnienia krwi, albo ryboflawinę potrzebną między innymi do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia oraz do prawidłowego widzenia. 

Mleko i nabiał a inne produkty zawierające wapń

Oczywiście wapń występuje również w innych pokarmach. Zaliczamy do nich między innymi konserwy rybne, które spożywane są wraz z ościami, jak np. sardynki[2]. Znajduje się też w roślinach, w tym warzywach zielonych (np. szpinak, szczaw, kapusta włoska, brokuły), orzechach, migdałach, kiwi, nasionach słonecznika[3]. Problem pojawia się jednak z jego biodostępnością. Wiele produktów roślinnych zawiera substancje wiążące wapń i ograniczające jego wchłanianie w organizmie[4]. Zaliczamy do nich m.in. kwas szczawiowy, kwas fitynowy czy nierozpuszczalne frakcje błonnika pokarmowego[5].

Znaczenie mleka i nabiału w codziennej diecie

Mleko i nabiał to najlepsze źródła wapnia z wielu powodów. Przede wszystkim zawartość wapnia w nich jest zdecydowanie większa w porównaniu z produktami roślinnymi. Oprócz tego zawierają wiele składników, które zwiększają jego wchłanianie (m.in. witamina D) i cechują się odpowiednim stosunkiem wapnia do fosforu (1:1)[6].

W szklance mleka odtłuszczonego znajduje się nawet 288 mg wapnia, podczas gdy w napoju sojowym (tzw. „mleko” sojowe) jest go tylko ok. 31 mg[7]. Wypijając szklankę mleka krowiego, zapewniamy sobie ponad 25% dziennego zapotrzebowania na wapń w przypadku osób dorosłych i ok. 19% w przypadku osób powyżej 65 roku życia[8]. Dodatkowo duża ilość wapnia znajduje się w serze edamskim tłustym (867 mg/100g), plasterku sera brie pełnotłustego (180 mg w 30g porcji) czy jogurcie naturalnym 2% (255 mg w 150g porcji)[9].

Dieta osób nietolerujących laktozy

Osoby nietolerujące laktozy powinny ostrożnie podchodzić do mleka i nabiału, ale nie muszą całkowicie eliminować ich z diety. Mleko skutecznie może zostać zastąpione przez produkty mleczne, w których część laktozy została rozłożona, np. napoje fermentowane, czyli jogurty i kefiry, czy podpuszczkowe sery dojrzewające[10]. Są to produkty, które albo zawierają minimalne ilości laktozy (jak sery), albo zawierają bakterie produkujące enzym laktazę (jogurty naturalne), dlatego też zwykle powodują mniej niekorzystnych reakcji organizmu[11].

Uzupełnieniem zdrowej diety mogą być również specjalne produkty bez laktozy wzbogacone o wapń. W niektórych przypadkach warto również rozważyć suplementację.

Kontrowersje wokół mleka i produktów mlecznych

Mleko i produkty mleczne od zawsze stanowiły podstawę naszej diety. Ostatnimi czasy upowszechnia się jednak bardzo wiele opinii, które reprezentują dość sceptyczne podejście do tej grupy żywności, w skrajnych przypadkach oceniając ją, jako szkodliwą dla naszego zdrowia. Niestety nie wszystkie głoszone stwierdzenia są zgodne z faktami i potwierdzone badaniami naukowymi. To z kolei może wiązać się z negatywnymi konsekwencjami, gdy ktoś, zapoznawszy się z taką opinią, zechce całkowicie wyeliminować mleko i nabiał ze swojej diety, nie dbając przy tym o odpowiednie uzupełnienie podaży wapnia.

Niewątpliwie w przypadku różnorodnych kontrowersji na temat mleka i produktów mlecznych najważniejsze jest zachowanie zdrowego rozsądku. Trzeba pamiętać, że są to istotne elementy naszej diety, dostarczające nam — oprócz wapnia — wielu innych ważnych składników odżywczych. Eliminacja ich, bez względu na to, czy wynika z powodów zdrowotnych, czy światopoglądowych, wymaga odpowiedniego dostosowania jadłospisu do indywidualnych potrzeb zdrowotnych.

[1] Wapń – co ważniejsze: ilość czy biodostępność?, G. Cichosz, M. Bielecka.

[2] Mleko i jego przetwory – niezbędne produkty w zachowaniu zdrowia, M. Kozłowska-Wojciechowska.

[3] Wapń, B. Przygoda.

[4] Cyt. Mleko i jego przetwory – niezbędne…

[5] Co warto wiedzieć o wapniu, E. Pietraś, A. Wojtasik.

[6] Cyt. Wapń, B. Przygoda.

[7] Cyt. Mleko i jego przetwory – niezbędne…

[8] Zawartość wapnia w mleku spożywczym UHT w Polsce, F. Brzóska, B. Śliwiński, M. Pietras.

[9] Cyt. Wapń, B. Przygoda.

[10] Tamże.

[11] Cyt. Mleko i jego przetwory – niezbędne…

Migrena – kompendium wiedzy

Migrena może powodować silny pulsujący ból lub uczucie pulsowania, zwykle po jednej stronie głowy. Często towarzyszą jej mdłości, wymioty i ogromna wrażliwość na światło i dźwięk. Ataki migreny mogą trwać od kilku godzin do kilku dni, a ból może być tak silny, że przeszkadza w codziennych czynnościach.

U niektórych osób przed lub wraz z bólem głowy pojawia się objaw ostrzegawczy zwany aurą. Aura może obejmować zaburzenia widzenia, takie jak błyski światła lub martwe punkty, lub inne zaburzenia, takie jak mrowienie po jednej stronie twarzy, ręki lub nogi i trudności w mówieniu.

Leki mogą pomóc w zapobieganiu niektórym migrenom i sprawić, że będą mniej bolesne. Właściwe leki, w połączeniu z samopomocy środków zaradczych i zmiany stylu życia, może pomóc.

Objawy
Migreny, które często zaczynają się w dzieciństwie, w okresie dojrzewania lub we wczesnej dorosłości, mogą przechodzić przez cztery etapy: prodrom, aura, atak i postdrom. Nie każda osoba cierpiąca na migrenę przechodzi przez wszystkie etapy.

Prodrom
Jeden lub dwa dni przed migreną, możesz zauważyć subtelne zmiany, które ostrzegają przed nadchodzącą migreną, w tym:

Zaparcia
Zmiany nastroju, od depresji po euforię
Zachcianki żywieniowe
Sztywność karku
Zwiększone pragnienie i oddawanie moczu
Częste ziewanie
Aura
U niektórych osób, aura może wystąpić przed lub w trakcie migreny. Aury są odwracalnymi objawami ze strony układu nerwowego. Zazwyczaj są one wizualne, ale mogą również obejmować inne zaburzenia. Każdy z objawów zazwyczaj zaczyna się stopniowo, narasta przez kilka minut i trwa od 20 do 60 minut.

Przykłady aury migrenowej obejmują:

Zjawiska wzrokowe, takie jak widzenie różnych kształtów, jasnych plam lub błysków światła
Utrata wzroku
Uczucie szpilek i igieł w ręce lub nodze
Osłabienie lub drętwienie twarzy lub jednej strony ciała
Trudności z mówieniem
Słyszenie hałasów lub muzyki
Niekontrolowane szarpanie lub inne ruchy
Atak
Migrena trwa zazwyczaj od czterech do 72 godzin, jeśli nie jest leczona. Jak często migreny występują różni się od osoby do osoby. Migreny mogą występować rzadko lub pojawiać się kilka razy w miesiącu.

Podczas migreny, możesz mieć:

Ból zazwyczaj po jednej stronie głowy, ale często po obu stronach.
Ból pulsujący lub pulsujący
Wrażliwość na światło, dźwięk, a czasem zapach i dotyk
Nudności i wymioty
Post-drom
Po ataku migreny możesz czuć się zdrenowany, zdezorientowany i wyprany z sił przez okres do jednego dnia. Niektórzy ludzie zgłaszają uczucie podniecenia. Nagły ruch głową może na krótko przywrócić ból.

Kiedy należy zgłosić się do lekarza
Migreny są często niezdiagnozowane i nieleczone. Jeśli regularnie masz oznaki i objawy migreny, zapisuj ataki i sposoby ich leczenia. Następnie umów się na wizytę z lekarzem, aby omówić swoje bóle głowy.

Nawet jeśli w przeszłości występowały u Ciebie bóle głowy, zgłoś się do lekarza, jeśli schemat ich występowania ulegnie zmianie lub jeśli nagle poczujesz się inaczej.

Należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub udać się na pogotowie, jeśli wystąpi którykolwiek z poniższych objawów, które mogą wskazywać na poważniejszy problem medyczny:

Nagły, silny ból głowy przypominający uderzenie pioruna
Ból głowy z gorączką, sztywnością karku, dezorientacją umysłową, drgawkami, podwójnym widzeniem, osłabieniem, drętwieniem lub problemami z mówieniem
Ból głowy po urazie głowy, zwłaszcza jeśli ból głowy nasila się
Przewlekły ból głowy, który nasila się po kaszlu, wysiłku, wysiłku fizycznym lub nagłym ruchu
Nowy ból głowy po 50. roku życia

Przyczyny
Choć przyczyny migreny nie są w pełni poznane, wydaje się, że pewną rolę odgrywają genetyka i czynniki środowiskowe.

Zmiany w pniu mózgu i jego interakcji z nerwem trójdzielnym, głównym szlakiem bólu, może być zaangażowany. Podobnie jak zaburzenia równowagi substancji chemicznych w mózgu – w tym serotoniny, która pomaga regulować ból w układzie nerwowym.

Naukowcy badają rolę serotoniny w migrenach. Inne neuroprzekaźniki odgrywają rolę w bólu migrenowym, w tym peptyd związany z genem kalcytoniny (CGRP).

Czynniki wywołujące migrenę
Istnieje wiele czynników wyzwalających migrenę, w tym:

Zmiany hormonalne u kobiet. Wahania estrogenów, takie jak przed lub w trakcie miesiączki, ciąży i menopauzy, wydają się wywoływać bóle głowy u wielu kobiet.

Leki hormonalne, takie jak doustne środki antykoncepcyjne i hormonalna terapia zastępcza, również mogą pogarszać migrenę. Jednak niektóre kobiety zauważają, że migreny pojawiają się rzadziej, gdy przyjmują te leki.

Napoje. Należą do nich alkohol, zwłaszcza wino, oraz zbyt duża ilość kofeiny, np. w kawie.
Stres. Stres w pracy lub w domu może powodować migreny.
Bodźce sensoryczne. Jasne światła i odblaski słoneczne mogą wywoływać migrenę, podobnie jak głośne dźwięki. Silne zapachy – w tym perfumy, rozcieńczalnik do farb, bierne palenie i inne – u niektórych osób wywołują migrenę.
Zmiany snu. Brak snu, zbyt duża ilość snu lub jet lag mogą wywołać migrenę u niektórych osób.
Czynniki fizyczne. Intensywny wysiłek fizyczny, w tym aktywność seksualna, może prowokować migreny.
Zmiany pogodowe. Zmiana pogody lub ciśnienia barometrycznego może wywołać migrenę.

Objawy bólu brzucha – powód do obaw ?

Ból brzucha oznacza skurcze, tępy ból lub ostry, piekący lub skręcający ból w brzuchu (abdomen). Ból brzucha nazywany jest również bólem żołądka, brzucha, jelit lub brzucha.

Brzuch posiada główne narządy, takie jak żołądek, jelito grube i cienkie, wyrostek robaczkowy, pęcherzyk żółciowy, śledziona, nerki i trzustka. W jamie brzusznej znajduje się również największa tętnica i największa żyła ciała.

Ból brzucha może być bardzo poważny, ale większość bólów brzucha jest spowodowana drobnym rozstrojem lub „robakiem” żołądkowym i nie trwa długo. Drobne bóle brzucha są bardzo powszechne i ludzie mogą doświadczać bólów brzucha lub skurczów co kilka miesięcy lub tak. Zazwyczaj ból brzucha można leczyć samodzielnie i ustępuje on w ciągu kilku dni.

Jakie są cechy charakterystyczne bólu brzucha?
Ból brzucha może obejmować którąkolwiek z poniższych cech lub ich kombinację:

skurcze
tępy lub ostry ból
piekący ból
ból skręcający
ból stały lub przerywany
nagły początek lub powolny początek bólu
ból krótkotrwały lub długotrwały
ból odczuwany w środkowej części żołądka
rozprzestrzeniający się na inne obszary żołądka
rozprzestrzeniający się na plecy, szyję, ramię lub miednicę
SPRAWDŹ SWOJE SYMPTOMY – Skorzystaj z naszego narzędzia do sprawdzania objawów bólu brzucha i dowiedz się, czy powinieneś szukać pomocy medycznej.

Co powoduje ból brzucha?
Ból brzucha może być spowodowany stanem zapalnym lub chorobą, która wpływa na którykolwiek z narządów lub naczyń krwionośnych w jamie brzusznej.

Przyczyny bólu brzucha mogą obejmować:

zapalenie żołądka i jelit
zatrucie pokarmowe
zaparcia
kwaśny refluks
wrzody
zgaga
uwięziony wiatr
kamienie żółciowe
zapalenie wyrostka robaczkowego
niedrożność jelit
przyczyny bólu serca
Jeśli odczuwasz ból brzucha, dokładne umiejscowienie bólu oraz wszelkie inne objawy, które możesz mieć, mogą sugerować jego przyczynę.

Jeśli odczuwasz ból w poprzek brzucha lub nisko w dole, prawdopodobnie pochodzi on z jelita. Możesz mieć również wzdęcia i wiatry. Jeśli skurcze żołądka zaczęły się niedawno i masz również biegunkę, przyczyną jest prawdopodobnie zapalenie żołądka i jelit. Jeśli jesteś bardzo chory – na przykład masz dreszcze lub gorączkę – możesz mieć poważniejszą infekcję, taką jak zatrucie pokarmowe.

Jeśli ból pojawia się w górnej części żołądka, może być spowodowany refluksem kwasu lub wrzodem. Może również wystąpić zgaga i odbijanie się, a ból może się nasilać lub ustępować pod wpływem jedzenia.

Jeśli ból znajduje się w środku żołądka i rozciąga się na plecy, może to być oznaką kamicy żółciowej. Ból w prawej dolnej części żołądka, wraz z gorączką, mdłościami i wymiotami, może oznaczać zapalenie wyrostka robaczkowego.

Jeśli ból nasila się podczas ćwiczeń, może to być ból serca. Więcej informacji na ten temat znajdziesz w części poświęconej bólowi w klatce piersiowej. Jeśli odczuwasz tego typu ból, zadzwoń pod numer (000) i poproś o wezwanie karetki pogotowia.

Niektóre leki, takie jak aspiryna, leki przeciwzapalne i przeciw otępieniu, mogą powodować ból brzucha jako efekt uboczny.

Więcej informacji na temat przyczyn bólu brzucha można znaleźć tutaj.

Co powoduje ból brzucha u dzieci?
Do najczęstszych przyczyn bólu brzucha u dzieci należą:

zapalenie żołądka i jelit
zaparcia
zapalenie wyrostka robaczkowego
uraz lub naciągnięty mięsień spowodowany bezpośrednim uderzeniem lub urazem sportowym
bóle miesiączkowe u dziewczynek, które zaczęły miesiączkować
nerwy, podniecenie lub zmartwienie
uwięziony wiatr
problemy z dolnymi drogami moczowymi, takie jak zapalenie pęcherza moczowego (sugerowane przez ból w dole brzucha).
Większość bólów brzucha jest łagodna i ustępuje bez leczenia po kilku dniach. Jednak dziecko powinno zgłosić się do lekarza, jeśli ból jest silny lub nie ustępuje, zwłaszcza jeśli ma również inne objawy, takie jak gorączka. W takim przypadku należy zapewnić ścisłą obserwację dziecka i być może będzie ono wymagało dalszej oceny lekarskiej.

Kiedy należy zgłosić się do lekarza?
Czasami ból brzucha może sygnalizować coś poważnego. Powinieneś natychmiast zgłosić się do lekarza lub udać się do najbliższego szpitalnego oddziału ratunkowego, jeśli:

masz ból, który jest silny i nasila się
ból rozprzestrzenia się na klatkę piersiową, szyję lub ramiona
ból utrzymuje się przez kilka godzin lub dłużej
masz ból i krwawienie z pochwy, a jesteś w ciąży
ból w mosznie
ból i wymioty lub skrócenie oddechu
ból i wymioty krwią
krew w stolcu lub w moczu
nie możesz siusiać (oddawać moczu), robić kupy (wypróżnienia) lub pierdzieć (oddawać gazów)
doświadczasz wymiotów, które nie ustępują
Jeśli masz nagły, silny, osłabiający ból w brzuchu, udaj się do najbliższego szpitalnego oddziału ratunkowego lub zadzwoń natychmiast pod numer potrójnego zera (000) i poproś o karetkę. Może to być oznaką poważnej choroby, która wymaga pilnego leczenia.

PYTANIE DO TWOJEGO DOKTORA – Przygotowujesz się do wizyty? Skorzystaj z naszego kreatora pytań, aby uzyskać ogólne wskazówki, o co zapytać lekarza pierwszego kontaktu lub specjalistę.

Kiedy moje dziecko powinno zgłosić się do lekarza?
Wiele dzieci szybko wraca do zdrowia po wystąpieniu bólu brzucha i nie ma potrzeby zgłaszania się do lekarza.

Jak leczyć katar ?

Katar to wydzielanie śluzu, „cieknący” lub kapiący z nosa. Może on być spowodowany chłodniejszą temperaturą na zewnątrz, przeziębieniem, grypą lub alergią.

Kiedy wirus przeziębienia lub alergen, taki jak pyłek lub kurz, po raz pierwszy dostaje się do organizmu, podrażnia wyściółkę nosa i zatok, lub wypełnione powietrzem kieszenie wokół twarzy, a nos zaczyna produkować dużo czystego śluzu. Śluz ten zatrzymuje bakterie, wirusy lub alergeny i pomaga wypłukać je z nosa i zatok.

Po 2 lub 3 dniach, śluz może zmienić kolor i stać się biały lub żółty. Czasami śluz może również przybrać zielonkawy kolor. Wszystko to jest normalne i nie oznacza, że mamy do czynienia z infekcją.

Jak działa nos, aby chronić organizm?
Proces oddychania rozpoczyna się w nosie. Powietrze dostaje się do płuc przez nos. Nos pomaga filtrować, nawilżać, ogrzewać lub chłodzić powietrze, które przez niego przechodzi, tak aby powietrze, które dostaje się do płuc było czyste.

Specjalna wyściółka błony śluzowej, czyli wilgotna tkanka, pokrywa obszar wewnątrz nosa i składa się z wielu gruczołów produkujących śluz. Gdy bakterie, alergeny, kurz lub inne szkodliwe cząsteczki dostają się do nosa, śluz je zatrzymuje. Śluz zawiera przeciwciała, czyli enzymy, które zabijają niepożądane bakterie i wirusy.

Wyściółka błony śluzowej zawiera również rzęski, czyli drobne struktury przypominające włoski. Są one w ciągłym ruchu i przemieszczają zebrane szkodliwe cząsteczki oraz śluz, w którym są uwięzione, przez nos do tylnej części gardła. Następnie jest on połykany i niszczony przez kwas w żołądku. Śluz i cząsteczki mogą być również wykaszlane lub kichane.

Kiedy na zewnątrz robi się zimno, tempo tego procesu spada. W wielu przypadkach śluz pozostaje w nosie, a następnie kapie lub ścieka z nosa.

Dlaczego śluz jest ważną częścią układu dróg oddechowych?
Produkcja śluzu jest normalną i niezbędną częścią układu dróg oddechowych. Śluz jest potrzebny do utrzymania odpowiedniej wilgotności i prawidłowego funkcjonowania dróg oddechowych. Śluz nie tylko powstrzymuje szkodliwe cząsteczki przed dostaniem się do płuc, ale zawiera również przeciwciała, które pomagają niszczyć bakterie. Jeśli wytwarzana jest zbyt duża ilość śluzu, organizm chce się go pozbyć, co prowadzi do kaszlu i wypluwania nadmiaru śluzu oraz wydmuchiwania go przez nos.

Jakie inne objawy mogą towarzyszyć katarowi?
Kapanie z nosa jest efektem ubocznym zbyt dużej ilości śluzu. Dochodzi do niego, gdy śluz spływa po tylnej ścianie gardła i jest połykany, co może prowadzić do kaszlu lub bólu gardła.

Czasami katar i zatkany lub zapchany nos występują razem. Zatkany nos pojawia się, gdy tkanki wyściełające nos stają się obrzęknięte i utrudniają oddychanie. Obrzęk jest spowodowany stanem zapalnym naczyń krwionośnych. Z nosa może zacząć wypływać śluz.

Katarowi spowodowanemu przeziębieniem lub grypą może towarzyszyć zmęczenie, ból gardła, kaszel, ucisk twarzy, a czasami gorączka.

Katarowi spowodowanemu alergią może towarzyszyć kichanie oraz swędzenie i łzawienie oczu.

Co można zrobić, aby złagodzić katar?
Leki na receptę, takie jak antybiotyki, nie są potrzebne do leczenia kataru, który zwykle ustępuje samoistnie. Czasami, over-the-counter decongestant lek może pomóc dorosłych, ale może nie być odpowiednie, jeśli masz pewne warunki lub biorą inne leki. Sprawdź z lekarzem, aby dowiedzieć się, jakie leki bez recepty są odpowiednie dla Ciebie.

Zazwyczaj, najlepsze leczenie kataru obejmuje:

Odpoczywaj jak najwięcej.
Picie dużej ilości płynów, zwłaszcza wody.
Stosować sól fizjologiczną w aerozolu do nosa, aby złagodzić objawy. Ograniczenie stosowania sprayów do nosa o działaniu udrożniającym do nie dłużej niż kilka dni, zgodnie z instrukcjami na etykietach opakowań.
Nawilżacz powietrza z chłodną mgiełką przy łóżku może pomóc w zwalczaniu przekrwienia pogarszanego przez suche, zimowe powietrze.
Jakie leczenie jest zalecane w przypadku kataru spowodowanego alergią?
Pozostań w domu, gdy ilość pyłków jest wysoka, zazwyczaj wczesnym rankiem i w wietrzne dni.
Trzymaj okna zamknięte podczas sezonu alergii i używaj klimatyzacji, kiedy tylko jest to możliwe.
Noś maskę przeciwpyłową, jeśli pracujesz na zewnątrz, zmień ubranie i weź prysznic po wejściu do środka.
Unikaj kontaktu z kotami i psami, jeśli jesteś wrażliwy na sierść zwierząt.
Ponadto, istnieje wiele bezpiecznych i skutecznych leków dostępnych bez recepty, aby pomóc kontrolować objawy alergii, takie jak aerozole sterydowe do nosa i doustne leki przeciwhistaminowe. Jeśli objawy są poważne, lekarz może zalecić leki na receptę lub skierowanie do alergologa, w celu przeprowadzenia badań i ukierunkowanej terapii.

Jakie są niektóre proste domowe sposoby leczenia kataru?
Dostępne bez recepty krople soli fizjologicznej lub słonej wody mogą być delikatnie wkroplone do nozdrzy, aby rozluźnić śluz w nosie. Płyn i śluz można następnie odessać z nosa za pomocą gumowej strzykawki lub żarówki.

Rak – jak leczyć ?

Istnieje wiele rodzajów leczenia raka. Rodzaje leczenia, które otrzymasz, będą zależeć od rodzaju raka, który masz i jak bardzo jest on zaawansowany.

Niektóre osoby z rakiem będą miały tylko jedno leczenie. Jednak u większości osób stosuje się kombinację zabiegów, takich jak chirurgia z chemioterapią i/lub radioterapią. Kiedy potrzebujesz leczenia raka, musisz się wiele nauczyć i wiele przemyśleć. To normalne, że czujesz się przytłoczony i zdezorientowany. Ale rozmowa z lekarzem i poznanie rodzajów leczenia, które możesz otrzymać, może pomóc Ci poczuć się bardziej opanowanym. Pomocne mogą być nasze pytania do lekarza na temat leczenia.

Chirurgia
Chirurgia stosowana w leczeniu raka jest procedurą, w której chirurg usuwa raka z Twojego ciała. Poznaj różne sposoby, w jakie chirurgia jest wykorzystywana w walce z rakiem i dowiedz się, czego możesz się spodziewać przed, w trakcie i po operacji.

Radioterapia
Radioterapia jest rodzajem leczenia raka, które wykorzystuje wysokie dawki promieniowania do zabijania komórek nowotworowych i zmniejszania guzów. Dowiedz się, jakie są rodzaje radioterapii, dlaczego występują skutki uboczne, jakie mogą wystąpić u Ciebie i więcej.

Chemioterapia
Chemioterapia jest rodzajem leczenia raka, które wykorzystuje leki do zabijania komórek nowotworowych. Dowiedz się, jak chemioterapia działa na raka, dlaczego powoduje skutki uboczne i jak jest stosowana z innymi metodami leczenia raka.

Immunoterapia w leczeniu raka
Immunoterapia jest rodzajem leczenia raka, które pomaga układowi odpornościowemu zwalczać raka. Na tej stronie omówiono rodzaje immunoterapii, sposoby jej stosowania w walce z rakiem oraz czego możesz się spodziewać podczas leczenia.

Terapia celowana
Terapia celowana jest rodzajem leczenia raka, które celuje w zmiany w komórkach nowotworowych, które pomagają im rosnąć, dzielić się i rozprzestrzeniać. Dowiedz się, jak terapia celowana działa w walce z rakiem i jakie mogą wystąpić efekty uboczne.

Terapia hormonalna
Terapia hormonalna jest leczeniem, które spowalnia lub zatrzymuje wzrost nowotworów piersi i prostaty, które do wzrostu wykorzystują hormony. Dowiedz się o rodzajach terapii hormonalnej i skutkach ubocznych, które mogą wystąpić.

Przeszczep komórek macierzystych
Przeszczep komórek macierzystych to procedura, która przywraca krwiotwórcze komórki macierzyste u pacjentów z rakiem, u których zostały one zniszczone przez bardzo wysokie dawki chemioterapii lub radioterapii. Dowiedz się o rodzajach przeszczepów, skutkach ubocznych, które mogą wystąpić, oraz o tym, jak przeszczepy komórek macierzystych są wykorzystywane w leczeniu raka.

Medycyna precyzyjna
Medycyna precyzyjna pomaga lekarzom wybierać terapie, które najprawdopodobniej pomogą pacjentom na podstawie genetycznego zrozumienia ich choroby. Dowiedz się o roli, jaką medycyna precyzyjna odgrywa w leczeniu raka, w tym o tym, jak zmiany genetyczne w nowotworze danej osoby są identyfikowane i wykorzystywane do wyboru metod leczenia.